Posted in Uncategorized

Կոտայքի մարզ. ընդհանուր բնութագիր

Մարզկենտրոն՝ Հրազդան

Տարածք՝ 2089 կմ²

Բնակչություն՝ 328,900 մարդ

Քաղաքներ՝  Հրազդան, Ծաղկաձոր, Չարենցավան, Նոր-Հաճն, Բյուրեղավան, Եղվարդ ,Աբովյան

Տեսարժան վայրեր՝Առինջ, Բջնի, Գառնի, Գեղարդ, Գետարգել, Եղվարդ,Զորավար, Կեչառիս, Հավուց Թառ, Մաքրավանք, Թեղենյաց,Նեղուց, Ժայռապատկերներ, Պտղնի, Մայրավանք, Առինջ (Լևոնի քարանձավ), Ծաղկեվանք

Լեռներ՝ Արա լեռ, Գեղամա լեռներ, Հատիս, Աժդահակ լեռ,

Գետեր՝ Հրազդան, Ազատ, Գետառ, Մարմարիկ

Լճեր՝ Ակնա լիճ/ չշփոթել Արմավիրի մարզի Այղր-Ակնա լճի հետ/

Կոտայքի մարզում է գտնվում Հայաստանի լեռնադահուկային սպորտի կենտրոն Ծաղկաձորը։ Մարզը լեռնային է և ՀՀ միակ մարզն է, որը պետական սահման չունի։ Մարզում է գտնվում նաև Բջնի հանքային ջրերի գործարանը և համանուն հանքային ջրի աղբյուրը։ Մարզում են Հայաստանի մի շարք կարևոր հանգստավայրեր, առողջարաններ՝ Արզնի, Հանքավան, Ծաղկաձոր, Աղվերան։

դիրքը Հայաստանում

աղբյուր՝

http://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%BF%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%AB_%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A6

http://www.findarmenia.com/arm/armenia/kotayk

http://kotayk.gov.am/

Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

Արարատի մարզի տեսարժան վայրեր

Դվին

Dvin.jpg

Դվին (արաբ. Դաբիլ, հուն. Դուվիյ), Պատմական Հայաստանի մայրաքաղաքներից մեկը։ Հիմնադրվել է 4-րդ դարի առաջին կեսին։ Մեծ Հայքի թագավորն էր Տրդատ Մեծի որդի Խոսրով Բ Կոտակը։ Նրա գահակալության առաջին տարիներին կատարված շինարարական գործերից մեկը Դվին քաղաքի հիմնադրումն է։

Խոսրովի անտառ (Ուրծի արգելոց, Գառնու արգելոց), Հայոց արքա Խոսրով Բ Կոտակի կողմից 4-րդ դարում հիմնադրված որսատեղ։ Սկիզբ է առնում Արարատյան դաշտում, Արաքսի ափից, Դվինի մոտակայքում և ձգվում է մինչև Ազատ գետը։ Խոսրովի անտառը 1958 թ-ից հանդիսանում է պետական արգելոց։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են հայկական մուֆլոնը (վայրի ոչխարը) և բեզոարյան այծը։ Հանդիպում են նաև ընձառյուծ, գորշ արջ,վարազ, աղվես, նապաստակ, լուսան, կզաքիս, գայլ, այլն։ Հարուստ է թռչնաշխարհը։ Խոսրովի անտառում են գտնվում Գեղարդը, Հավուց Թառը, Կաքավաբերդը։«Խոսրովի անտառ» անվանումն ստացել է Խոսրով Բ Կոտակ թագավորի պատվին։

Խոր-Վիրապ վանք-ամրոց

Խոր Վիրապ(18-րդ դար) վանք-ամրոցը գտնվում է Արարատի մարզի Փոքր Վեդի գյուղի մոտակայքում, բլրի վրա։ Եղել է Հայոց հանրահայտ ուխտատեղիներից՝ կապված Գրիգոր Ա Լուսավորչի անվան հետ:  Տրդատ 3-րդ Մեծը քրիստոնյաների հալածանքի շրջանում Գրիգոր Լուսավորչին նետել է Արտաշատի բանտի գուբը/խոր փոս/, որտեղ Լուսավորիչն անցկացրել է մոտ 14 տարի։ Ըստ ավանդույթի նրան գաղտնի կերակրել է մի կին, որի շնորհիվ էլ նա ողջ է մնացել: Տրդատ 3-րդն այդ ժամանակ օգնության կարիք ուներ, քանի որ  քրիստոնյաներին հալածելու համար, Աստված նրան պատժում է և նրա դեմքը վերածվում է խոզի մռութի, և նրան կարողանում է բժշկել միայն Լուսավորիչը:  Այդ դեպքից հետո, Տրդատը նրան բաց է թողնում, մկրտվում է որպես քրիստոնյա, և երկրով մեկ թույլատրում է քրիստոնեության տարածումը, և այն հռչակում է որպես պետական կրոն:

Կաքավաբերդ

Առաջին անգամ հիշատակում է Հովհաննես Դրասխանակերտցին (IX-Xդդ.) որպես Բագրատունիների տոհմական տիրույթ։ XIդ. անցել է Պահլավունիներին, XII-XIIIդդ. այն տիրել են Պռոշյանները։ Դրասխանակերտցին հաղորդում է, որ 924թ.-ին Գեղիի վրա է հարձակվել արաբ զորավար Բեշիրը և պարտվել Գևորգ Մարզպետունուց։  Ամրոցն այժմ կանգուն է, լավ պահպանված։ Այն կառուցված է բարձր լեռան գագաթին, որ երեք կողմից անմատչելի է։ Բերդը հիշատակվում է նաև Գեղի կամ Քեղի անուններով:

Վիշապաքարեր

Գեղամա լեռներում, Սևանա լճի հյուսիսարևելյան ափին, Արագածի լանջերին և այլ վայրերում հայտնաբերվել են վիշապի պաշտամունքին նվիրված հնագույն բազմաթիվ քարակոթողներ, որոնք հայտնի են «Վիշապաքարեր» անունով։ Վանքի լճի մոտ (Գեղամա լեռներում) պահպանվել են երկու վիշապաքար, որոնցից մեծը մոտ 3,5մ է: Տեղադրվել են բնական և արհեստական ջրավազանների ու աղբյուրների ակունքների մոտ և խորհրդանշել տարերքի անսանձ ուժը, բնության զարթոնքը, պտղաբերություն, առատություն:

                        

աղբյուր՝ findarmenia

Posted in Uncategorized

Ապրիլի 12-ի՝ տիեզերքի նվաճման օր

Դպրոց-պարտեզ ուսումնական հաստատություն

Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը հանրապետության  դպրոցների, պարտեզների աշխատողներին, ծնողներին, մակավարժական նորարարությամբ հետաքրքրվածներին հրավիրում է  կրթահամալիրի Հարավային դպրոց՝  մեկ օր դպրոցում ծանոթանալու կրթահամալիրում  հեղինակային մանկավարժությամբ ստեղծված նոր՝ դպրոց-պարտեզ հաստատության մոդելին։ Դպրոց-պարտեզում կազմակերպվող կրթական ծրագրերը՝

  • 2-4 տարեկանների խնամքի, ինքնուրույնության զարգացման
  • 5 տարեկանների ուսուցման
  • 1-3-րդ դասարանների
  • 4-5-րդ դասարանների։

Շրջայցի ընթացքում կներկայացվեն՝

  • խմբասենյակ-պարտեզ միասնական միջավայր.
  • դպրոց կրթական պարտեզում.
  • ուսուցում ուսումնական օրացույցով, ուսումնական նախագծերով, ծեսով, տոնով. 
  • տեխնոլոգիական հանրակրթություն՝ ուսումնական երկրագործություն, տոնի ձևավորում, ծեսի խոհանոց. 
  • առանց պատերի դասարաններ, հակաբացիլ, բաց միջավայր.
  • սովորողի նախասիրությունների զարգացում ընտրությամբ գործունեության, դասընթացների միջոցով։

Շրջայցից հետո՝ կլոր սեղան, ամփոփում։ Մասնակցության համար կարող եք լրացնել առցանց հայտը կամ զանգահարել  094211291 հեռախոսահամարով:
Հարգանքով՝ դպրոց-պարտեզի տնօրեն Շամիրամ Պողոսյան
Հասցե՝ ք. Երևան, Իսակովի 52/6, «Մխիթար Սեբնստացի կրթահամալիրի Հարավային դպրոց-պարտեզ
Էլ.փոստ՝ sh.poghosian@mskh.am

Աշխատակարգ

Խմբի դիմավորում սուրբ Երրորդություն եկեղեցու դիմաց

10։00-10։15՝ Ուսումնական պատարագ սուրբ Երրորդություն եկեղեցում․ Սյուզի Մարգարյան, Հասմիկ Մաթևոսյան

10։30-12։30՝ շրջայց Հարավային դպրոցում

  • խմբասենյակ-պարտեզ միասնական միջավայր, շրջայց Հարավային դպրոց-պարտեզի 5-6 տարեկանների, 2-5 տարեկանների խմբասենյակներում, ներկայացնում են Արաքս Հովհաննիսյան, Սոնա Նակաշյան, Լիլիթ Առաքելյան
  • դպրոց կրթական պարտեզում։Ուսումնական պարապմունքների կազմակերպումը բացօթյա միջավայրում, ներկայացնում են Հարավային դպրոց-պարտեզի 1-3-րդ դասարանները, դասվարները։
  • ուսուցում ուսումնական օրացույցով, ուսումնական նախագծերով, ծեսով, տոնով։ Լավաշթխիկի ծեսը դպրոց-պարտեզում, ներկայացնում է Մարիամ Մնացականյանը։
  • տեխնոլոգիական հանրակրթություն՝ ուսումնական երկրագործություն, տոնի ձևավորում, ծեսի խոհանոց։Ներկայացնում են Սեդա Խաչատրյանը, Լենա Ղազարյանը, Նաիրուհի Համբարձումյանը։
  • առանց պատերի դասարաններ, հակաբացիլ, բաց միջավայր։ Ներկայացնում են Անուշ Ներսիսյանը, Աննա Գանջալյանը, Վիկա Հովսեփյանը, Լյովա Սարգսյանը։
  • սովորողի նախասիրությունների զարգացում ընտրությամբ գործունեության, դասընթացների միջոցով։Ներկայացնում են Հարավային դպրոց-պարտեզի ընտրությամբ գործունեության խմբերը, խմբերի ղեկավարները։

12։30-13։00՝ ընդմիջում

13։00-13։30՝ Քնի ծեսի կազմակերպումը նախակրթարանում, ներկայացնում են՝ Մարիամ Մնացականյանը, Սոնա Նակաշյանը, Լիլիթ Հովհաննիսյանը, Լիլիթ Առաքելյանը, Լիլիթ Խաչատրյանը։

14։00-14։30՝ Մայր դպրոց, Փառատոնային պուրակ
Ծիսական հյուրասիրություն

14։30՝ Մարմարյա սրահ
Ցուցադրություններ
Համերգ ելույթներ․ Ֆոլկ բենդ, Ակներ համույթ

Posted in Հեռավար սովորողնր

Հեռավար սովորողներ, մարտ ամիս

Նարեկ Առաքելյան

Երևանի տեսարժան վայրերը

Խաչքար

Դավիթ Տարախչյան

Ալիսա Հովսեփյան

Հայ մշակույթը

Հայ երգի մեծերը

Հայ գրականության մեծերը

Ալեքս Գրիգորյան

Առաքսպել հայոց լեռների մասին

Առասպել լավաշի մասին

Գայանե Հովհաննիսյան

Հրաչյան Սարգսյան

Posted in Հայրենագիտություն

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼԵՌՆԱՇԽԱՐՀ

Սև և Կասպից ծովերի միջև,Կովկասյան լեռներից հարավ, կա մի «լեռնային կղզի», որն անվանում են Հայկական լեռնաշխարհ։Այն մեր պատմական հայրենիքն է: Շրջակա մյուս տարածքներից Հայկական լեռնաշխարհը տարբերվում է իր բարձր դիրքով։ Ծովի մակարդակից լեռնաշխարհի միջին բարձրությունը 1700 մ է։ Հայկական լեռնաշխարհից հարավ-արևելք ընկած է Իրանական բարձրավանդակը, իսկ հարավ Միջագետքի հարթավայրը։ Հայկական լեռնաշխարհի ամենահայտնի և ամենաբարձր լեռը Արարատն է 5165 մ բարձրությամբ. այն անվանում են նաև Մեծ Մասիս։ Երբ Արարատյան դաշտից նայում ենք Արարատին, նրանից արևմուտք, հորիզոնում, նշմարվում է կնոջ վարսերի պես ձգվող Հայկական Պար լեռնաշղթան։ Վերևից նայելիս Հայկական լեռնաշխարհը հիշեցնում է հզոր պարսպով շրջապատված միջնաբերդ։ Հյուսիսային պարիսպը Արևելապոնտական լեռներն են: Հարավային պարիսպը Հայկական (Արևելյան) Տավրոսի լեռներն են:Հայկական լեռնաշխարհի կենտրոնական մասը անվանում են Հայկական բարձրավանդակ կամ միջնաշխարհ, որն ունի հեքիաթային գեղեցկություն:
Ասում են, թե Աստվածաշնչում նկարագրված դրախտը հենց այստեղ է եղել։
Այստեղ է նաև Վանա լիճը, որը հայերը ծովակ են անվանում։ Վանա լճից ոչ հեռու Նեմրութ ու Սիփան լեռներն են, որոնք լճի հայելու մեջ ամեն օր իրենց պատկերն են տեսնում։
Լեռնաշխարհն ունի նաև մեծ ու փոքր այլ լճեր: Դրանց մեջ իր գեղեցկությամբ առանձնանում է քաղցրահամ ջուր ունեցող Սևանը։ Իր գեղեցկությամբ և քաղցրահամ
ջրի արժեքավոր պաշարով Սևանը հայոց լեռնաշխարհի մարգարիտն է։
Բազմազան ու հիասքանչ է Հայկական լեռնաշխարհի բնությունը։ Բյուրակն լեռների կարկաչուն աղբյուրներից սկիզբ է առնում հայոց մայր գետըԱրաքսը։ Արաքսի միջին հոսանքում տարածվում է Արարատյան դաշտը: Այստեղ են կառուցվել Հայաստանի մայրաքաղաքներից վեցը, այդ թվում Երևանը։ Հայոց աշխարհի մեկ
այլ հայտնի գետ Արածանին(Արևելյան Եփրատ),ծնունդ է առնում Ծաղկանց լեռներից։ Ըստ ավանդության ամեն առավոտ այստեղ էր լողանում հեթանոս հայերի գեղեցկության
աստվածուհին Աստղիկը։ Աստղիկը Տարոնի դիցուհին, շրջապատված իր նաժիշտներով,
իջնում էր լեռներիցԱրածանիի արծաթափայլ ալիքների մեջ լողանալու։
Արածանի գետի հովտում շատ են գեղատեսիլ դաշտերը։ Դրանցից մեկն էլ հանրահայտ Մշո դաշտն է, որի միջով հոսում է Մեղրագետը։ Հարուստ է նաև Հայաստանի բուսական և կենդանական աշխարհը։ Բարձր լեռների ժայռոտ քարափներում ցատկոտում են
քարայծը, վայրի ոչխարը։ Հայոց անտառների բնակիչներից հայտնի են
եղնիկը, գորշ արջը, գայլը և այլ կենդանիներ։ Այդ անտառների տարածված ծառատեսակներից են կաղնին, թխկին, հաճարենին։

Posted in Նախագծեր, Uncategorized

Երևանի տեսարժան վայրերը

Ուսումնական գարուն նախագիծ

7a66ce999dc0a2beb7dbff374d976f97_w870_h390

Նպատակը ՝ Նախագծի նպատակն է ուսումնասիրել Երևան քաղաքը, դիտել հին Երևանը և այսօրվա Երևանը, համեմատություներ կատարել, ծանոթանալ քաղաքի հուշարձանների, կոթողների հետ:

Մասնակիցներ՝ 4-5-րդ դասարանի սովորողներ

Ժամկետը՝ Մարտի 22-28-ը

Ընթացք՝

  • Տեղեկություններ են հավաքում  Երևան քաղաքի  մասին
  • Ծանոթանում Երևան քաղաքի տեսարժան վայրերին:
  • Ուսումնասիրում Երևանի հին և նոր թաղամասերը, կառույցները:
  • Ի՞նչ գետեր են հոսում Երևան քաղաքում:
  • Ի՞նչ պատկերասրահներ, թանգարաններ, համերգասրահներ կան Երևան քաղաքում:
  • Ո՞րն է ամենաերկար ու ամենակարճ փողոցները:
  • Ի՞նչ եկեղեցիներ կան Երևան քաղաքում:
  • Ի՞նչ զբոսայգիներ կան Երևան քաղաքում:
  • Քաղաքի ձեր սիրած վայրը:

Ակնկալվող արդյունքները՝

  • Ծանոթանում են քաղաքին
  • Հավաքում են տեղեկություններ, պատմում և գրում են իրենց տեսածի և լսածի մասին, համեմատուտթյուներ են կատարում
  • ՏՀՏ հմտություններ` պրոզենտացիաների պատրաստում, ֆոտոխցիկի, ձայնագրիչի կիրառում, ֆոտոշարքի և անհատական ֆիլմերի ստեղծում

Նախագծի ամփոփում

Նախապես սովորողները համացանցում ինֆորմացիա են հավաքում տեղանքի մասին, ուսումնասիրություններ կատարում, ծանոթանում Երևան քաղաքին:

Արդյունք՝

Տեսանյութեր, մշակումներ սովորողների բլոգում:

Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

Ալեքսանդր Մակեդոնացի

f5475f22fc5141_5475f22fc517d

Ալեքսանդրին կրթել ու դաստիարակել է հույն փիլիսոփա Արիստոտելը, իսկ ռազմական պատրաստությունն անցել է հոր՝ Մակեդոնիայի թագավոր Փիլիպոս II-ի ղեկավարությամբ: Ալեքսանդրը եղել է խելացի, խորաթափանց, աչքի է ընկել համառ կամքով ու քաջությամբ: Նրա բանակը կարգապահ էր ու լավ մարզված: Մ. թ. ա. 334 թ-ին հունա-մակեդոնական զորքով անցել է Հելլեսպոնտոսը (ներկայիս Դարդանելը) և մայիսին Գրանիկոն գետի մոտ պարտության մատնել պարսիկներին: 333 թ-ի աշնանը Պարսից արքա Դարեհ III-ը փորձել է Իսոս քաղաքի մոտ դիմադրել Ալեքսանդրի զորքին, սակայն կրկին պարտվել ու փախել է: 332 թ-ին, գրավելով բոլոր նավահանգիստները, Մակեդոնացին պարսկական նավատորմին զրկել է հենակետերից և իր տիրապետությունը հաստատել ծովում: Մ. թ. ա. 332–331 թթ-ի ձմռանն առանց դիմադրության գրավել է Եգիպտոսը, և քրմերը նրան պաշտոնապես ճանաչել են Եգիպտոսի թագավոր: 331 թ-ի հոկտեմբերի 1-ին Ադիաբենեի Գավգամելա (ներկայումս` Թել Հոմել՝ Իրաքում) գյուղի մոտ Ալեքսանդրը ջախջախել է (Գավգամելայի ճակատամարտ) պարսկական բանակը: Դարեհը կրկին փախուստի է դիմել, սակայն նրան սպանել են իր մերձավորները: 
Ալեքսանդրն իրեն հռչակել է Աքեմենյանների ժառանգորդ ու Ասիայի արքա:
Գավգամելայի ճակատամարտին պարսկական բանակի կազմում մասնակցել են նաև Մեծ Հայքի զորքերը՝ Երվանդ Գ-ի, և Փոքր Հայքինը՝ Միթրաուստեսի գլխավորությամբ, ովքեր պարսկական կողմի պարտությունից հետո հռչակվեցին իրենց երկրների թագավորներ: Ալեքսանդրը Հայաստան չի արշավել, բայց Մենոն զորավարի գլխավորությամբ զորամաս է ուղարկել գրավելու Սպեր գավառի ոսկու հանքերը, բայց հայերը թույլ չեն տվել հունա-մակեդոնական զորքին մտնել Հայաստան և ճակատամարտում սպանել են Մենոնին:
Իր իշխանությունն ամրապնդելու համար Ալեքսանդրը հիմնադրել է մոտ 70 քաղաք-գաղութներ, որոնց մեծ մասն իր անունով կոչել է Ալեքսանդրիա: Շարունակելով ռազմերթը՝ 329 թ-ին ներխուժել է Միջին Ասիա, 327 թ-ի գարնանը մտել Արևմտյան Հնդկաստան և 326 թ-ին գրավել Փենջաբը, սակայն հանդիպելով հոգնատանջ զորքի բացահայտ դիմադրությանը՝ նա դադարեցրել է արշավանքը դեպի Գանգեսի ափերը և 324 թ-ին վերադարձել է կայսրության մայրաքաղաք հռչակված Բաբելոն, որտեղ էլ հունիսի 13-ին մահացել է դողէրոցքից: Նրա դին մեղրի մեջ տեղափոխել են Մակեդոնիա: 
Ալեքսանդրի հսկայածավալ տերությունը շուտով տրոհվել է առանձին պետությունների: Սակայն նրա արշավանքները մեծապես նպաստել են Արևելքի ու Արևմուտքի մերձեցմանը: Մակեդոնացու նվաճումներից հետո սկզբնավորվել է հելլենիզմի դարաշրջանը: Հելլենիզմը տարածվել է նաև Հայաստանում: