Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻՆԵՐ

27587_largeԲագրատունյաց արքայատոհմի կառավարման ժամանակ
Հայաստանը մեծ վերելք ապրեց։

Continue reading “ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻՆԵՐ”

Advertisements
Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

ԱՐՏԱՇԵՍՅԱՆՆԵՐ

Արտաշեսն ու Տիգրանը հայ ժողովրդի սիրելի արքաներն են,
նրա պաշտելի հերոսները։
Նրանց համար ամենակարևորը հայրենիքի հզորացումն ու
բարգավաճումն էր։
Այսօր էլ, ավելի քան երկու հազար տարի հետո, հայ մարդիկ
իրենց զավակներին կոչում են թագավորներ Արտաշեսի ու Տիգրանի անուններով։

Արտաշես Առաջին (Ք. ա. 189-160թթ.)

19297_b.jpg

Continue reading “ԱՐՏԱՇԵՍՅԱՆՆԵՐ”

Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

ԲԻԱՅՆԱ ԵՐԿՐԻ ԱՐՔԱՆԵՐ

download

Հայկ Նահապետ, Մենուա, Արգիշտի, Արտաշես, Տիգրան…
Արտաշեսյաններ, Արշակունիներ, Բագրատունիներ, Ռուբինյաններ…
Անունների այս շարքը կարելի է շարունակել։ Նրանցից շատերը
մեզ ծանոթ են։ Այդ անուններով փողոցներ են կոչվում, հրապարակներ,
նաև քաղաքներ, օրինակ` Արտաշատն
ու Վաղարշապատը։
Հայոց արքաների և արքայատոհմերի անունները
այսօր էլ շարունակում են ապրել։
Ժողովրդին կազմակերպող
ու առաջնորդող այդպիսի դեր է կատարում պետությունը։ Հայոց
մեծազոր արքաների գլխավոր նպատակը նախ և առաջ պետության
ամրապնդումն ու հզորացումն են եղել։ Դրա համար էլ
նրանք մեկընդմիշտ մնացել են ժողովրդի հիշողության մեջ և
օրինակ ծառայել հետագա սերունդների համար։
Մենուա և Արգիշտի Առաջին
Մեր մայրաքաղաքը` Երևանը, աշխարհի հնագույն քաղաքներից
է։ Նրան տարեկից քիչ քաղաքներ կան։ Այդպիսին է,
օրինակ, Հռոմը, որը Երևանից քիչ ավելի ուշ է հիմնադրվել։ Հռոմի
հիմնադրման մասին միայն բանավոր ավանդապատումներ կան,
իսկ Երևանն ունի քարի վրա փորագրված իր ծննդյան վկայագիրը։
Գրվել է քաղաքի հիմնադրի` Արգիշտի I արքայի հրամանով Ք. ա.
782 թվականին։
Արգիշտի I-ը Արարատյան կամ Վանի թագավորության հզոր
արքաներից էր։
Վանի թագավորությունը Հայկական
լեռնաշխարհում ստեղծված
մեծ պետություն էր, որ կարողացավ
միավորել լեռնաշխարհի
համարյա ամբողջ տարածքը։
Վանի թագավորությունը նրա
հարավային հարևան և գլխավոր
հակառակորդ երկրում` Ասորեստանում
հայտնի էր Ուրարտու
անունով։  Բացի դրանից`
մեզ հասած ուրարտական արձանագրություններում այն կոչվում է
Բիայնիլի, այսինքն` Բիայնա երկիր։
Ք. ա. 9-րդ դարի երկրորդ կեսին, այսինքն՝ մեզանից ավելի
քան 28 դար առաջ, «Նաիրի երկրի արքա» Սարդուրի I-ը հիմնեց
Տուշպա (Տոսպ, Վան) մայրաքաղաքը: Այդ մասին թողած
արձանագրություններում նա ներկայանում է որպես «մեծ արքա,
հզոր արքա, արքաների արքա»: Վանի թագավորության հզորացՎանի
միջնաբերդըման գործում նշանակալի դեր ունեցան Սարդուրի I-ի հաջորդ
Իշպուինի արքան և հատկապես Մենուան: Սկզբում Մենուան
կառավարում էր իր հոր՝ Իշպուինի արքայի հետ: Այսինքն` Իշպուինին
արքայազն Մենուային դարձրել էր իր գահակիցը՝ այդ
կերպ սովորեցնելով նրան պետության կառավարման
դժվարին
գործը: Որոշ ժամանակ հետո արքան իր մյուս որդու հետ սկսեց
վարել երկրի կրոնական գործերը, իսկ Մենուան դարձավ Վանի
թագավորության միանձնյա գահակալը:
Արգիշտի
արքայի մասին խոսելով` Ասորեստանի զորքերի ընդհանուր հրամանատարն
ասում է. «Արգիշտիի
ուժերը մեծաքանակ են, նրա
անունն անգամ ահարկու
է որպես
ծանր հողմ»:
Արգիշտի I-ի հաջորդներն էլ
շարունակում էին երկիրն ամուր
և ծաղկուն վիճակում պահելու
գործը:

Posted in Uncategorized

Այցելություն Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան, Մատենադարան .«Երևան 2800» նախագծի ենթանախագիծ

hqdefault

Նախագծի անվանումը` այցելություն Մ.Սարյանի տուն-թանգարան,

Ժամկետ`Ապրիլի 11

Մասնակիցներ`Հարավային դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ

Ընթացք՝ Սովորողները  նախապես տեղեկութուններ են հավաքում Մ. Սարյանի մասին, ծանոթանում նկարչի գործերին, դիտում տեսաֆիլմեր, ֆիլմեր, պրեզենտացիաներ պատրաստում:

Այնուհետև այցելու ենք նկարչի տուն-թանգարանը

 

  • Երևանի ո՞ր համայնքում, ո՞ր փողոցում է գտնվում Մատենադարանաը
  • Հարավային դպրոցից Մ. Սարյանի տուն-թանգարան գնալուց ի՞նչ փողոցներով ենք անցնում
  • Ինչ տեսարժան վայերով ենք անցնում մինչ հասնելը տուն-թանգարան

 

Սովորողների նյութերն իրենց բլոգներում

Իրինա Գյուրջինյան

Մանե Հովհաննիսյան

Էլեն Հովհաննիսյան

Ինեսա Հոբոսյան

Ալեքս Բալասյան

Մաքս Սինհա

Էրիկ Հարությունյան

Մարիամ Մկրտչյան

Հովհաննես Բզնունի

Աննա Սմբատյան

Ռաֆայել Բալասանյան

Տարոն Մկրտչյան

Ակսել Շահվերդյան

Posted in Uncategorized

Անհատական աշխատաժամանակ ապրիլի 9-13-ի

Ապրիլի 9

8:40-9:00՝ երթուղայինների դիմավորում

9:00-9:15՝ ընդհանուր պարապմունք, Հարավային դպրոց

9:20-15:00՝ աշխատանք Հարավային դպրոցում

15:15-16:30՝ Սեբաստացիներ ուսուցչական երգչախումբ

16:30-17:00՝ երթուղայինների ճանապարհում

Ապրիլի 10

8:40-9:00՝ երթուղայինների դիմավորում

9:00-9:15՝ ընդհանուր պարապմունք, Հարավային դպրոց

9:20-15:15՝ աշխատանք Հարավային դպրոցում

15:30-16:30՝ մանկավարժական ակումբ, Հյուսիսային դպրոց

16:30-17:00՝ երթուղայինների ճանապարհում

 

Ապրիլի 11

8:40-9:00՝ երթուղայինների դիմավորում

9:00-9:15՝ ընդհանուր պարապմունք, Հարավային դպրոց

9:20-13:00՝ աշխատանք Հարավային դպրոցում

13:00-15:00՝ ճամփորդություն Մ. Սարյանի տուն-թանգարան

15:15-16:00՝ սեմինար պարապմունք

16:30-17:00՝ երթուղայինների ճանապարհում

 

Ապրիլի 12

8:40-9:00՝ երթուղայինների դիմավորում

9:00-9:15՝ ընդհանուր պարապմունք, Հարավային դպրոց

9:20-15:00՝ աշխատանք Հարավային դպրոցում

15:15-16:30՝ Սեբաստացիներ ուսուցչական երգչախումբ

16:30-17:00՝ երթուղայինների ճանապարհում

 

Ապրիլի 13

8:40-9:00՝ երթուղայինների դիմավորում

9:00-9:15՝ ընդհանուր պարապմունք, Հարավային դպրոց

9:20-15:00՝ աշխատանք Հարավային դպրոցում

15:15-16:15՝ Մեդիաուրբաթ -համերգ

16:30-17:00՝ երթուղայինների ճանապարհում

 

 

Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

Հայ Ճարտարապետությունը

download

Հայ մշակույթի պատմության մեջ իր ուրույն տեղն ունի ճար-
տարապետությունը։ Հայաստանը հաճախ են անվանում բացօթյա
թանգարան, որտեղ ամենուրեք կարելի է տեսնել տարբեր
դարերում ստեղծված ճարտարապետական հուշարձաններ։

Միջնադարյան ճարտարապետական կառույցները վկայում են,
որ դրանք կառուցել են մեծ փորձ և հմտություն ունեցող բարձ-
րակարգ վարպետներ։ Այս կամ այն կառույցի վրա աշխատող
վարպետների ղեկավարը ճարտարապետն էր։ Նա ոչ միայն
անմիջականորեն վերահսկում էր շինարարական աշխատանքը,
այլև պետք է կազմեր կառույցի կարևոր հատվածների մանրա-
կերտը։ Ճարտարապետի ցուցումով էր տեղադրվում ամեն մի
հանգույց, ամեն մի զարդանախշ։
Միջնադարի հայ նշանավոր ճարտարապետներ էին Մանուելը,
Տրդատը, Մոմիկը և ուրիշներ։

Մանուել, Տրդատ, Մոմիկ

Մանուելը Վասպուրականի Արծրունյաց թագավորական տան
գլխավոր ճարտարապետ-քանդակագործն էր։ 10-րդ դարի
սկզբին, Գագիկ Արծրունի թագավորի օրոք, Ոստան և Աղթամար
քաղաքներում նա կառուցում է նավահանգիստներ և պալատներ,
տաճարներ ու զբոսավայրեր։ Ոստան քաղաքում նա հիմնադրում
է մի շքեղ պալատ, որն ուներ ընդարձակ, նկարազարդ և լուսավոր
դահլիճներ, բազմաթիվ սենյակներ, որոնցից հիանալի տեսա-
րաններ էին բացվում դեպի հեռավոր հորիզոնն ու լիճը։ Մի
ընդարձակ պալատ էլ Մանուելը կառուցում է Աղթամարում։

Պալատից քիչ հեռու Սուրբ Խաչ հրաշալի եկեղեցին էր, որը
կանգուն է մնացել մինչև մեր օրերը։ Տաճարի պատերը քան-
դակված են հրաշալի զարդանախշերով:
Աղթամարի տաճարի կառուցումից տասնամյակներ անց Հա-
յաստանի հյուսիսում` Բագրատունյաց Անի մայրաքաղաքում,
հռչակվեց մեկ ուրիշ մեծ վարպետի` Տրդատ ճարտարապետի
անունը։ Տրդատի անունը հայտնի էր ոչ միայն Հայաստանում, այլև
նրա սահմաններից դուրս։

13-14-րդ դդ. հայ ճարտարապետության նշանավոր դեմքերից
է Մոմիկը։ Նա Սյունյաց Օրբելյան իշխանական տան ճարտա-
րապետն էր։ Մոմիկը միաժամանակ նաև քանդակագործ էր և
նկարիչ։ Մոմիկի ուշագրավ գործերից են
Սուրբ Սոֆիայի տաճարի գմբեթը,
Անիի Մայր տաճարը ,Եղեգիսում կառուցված Զորաց
եկեղեցին, Նորավանքի երկհարկ դամբարան-
եկեղեցին, ինքնատիպ խաչքարեր և մանրա-
նկարներ։

Իր վերակառուցած Նորավանքում
Մոմիկի հիշատակը հավերժացնող մի համեստ
խաչքար կա` կանգնեցված նրա աշակերտների
կողմից։

Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

Արշիլ Գորկի

Image_3367

Արշիլ Գորկին (իսկական անուն- ազգանունը՝ Ոստանիկ Ադոյան) 1925 թ-ին վերցրել է ռուս ականավոր գրող Մաքսիմ Գորկու ազգանունը: 
1915 թ-ի գաղթի ժամանակ մոր և քույրերի հետ եկել է Երևան, որտեղ զբաղվել է ատաղձագործությամբ և տպագրական գործով: 1919 թ-ին տեղափոխվել է Թիֆլիս, ապա՝ ԱՄՆ: Գորկին սովորել է դիզայնի դպրոցներում, 1926 թ-ին ավարտել է Նյու Յորքի արվեստի կենտրոնական դպրոցը (որտեղ դասավանդել է 5 տարի):  Հայրենի բնությունն ու պատմական հուշարձանները, ժողովրդական ծեսերն ու ավանդույթները Գորկու համար դարձել են ստեղծագործական ներշնչման աղբյուր: Ստեղծագործական առաջին շրջանում հիմնականում նկարել է դիմանկարներ, այդ թվում՝ «Նկարիչն ու իր մայրը» (լուսանկարից՝ 1928–32 թթ.), նատյուրմորտներ և բնանկարներ: 
1930-ական թվականների կեսից Գորկին հակվել է դեպի վերացապաշտական (աբստրակտ) նկարչությունը: Կյանքի վերջին տասնամյակում ստեղծել է վառ գույներով ինքնատիպ կտավներ՝ «Այգիներ Սոչիում» (1938 թ., նկարաշարի նախկին անվանումը` «Այգիներ Խորգոմում»), «Ջրվեժ» (1943 թ.), «Ծաղկավետ ջրաղացի ջրերը» (1944 թ.), «Ինչպես է մորս ասեղնագործ գոգնոցը բացվում իմ կյանքում» (1944 թ.), «Հոգեվարք» (1947 թ.), «Արորը և երգը» (1947 թ.), որոնցով հետագայում արժանացել է համաշխարհային հռչակի:
1938 թ-ին Գորկին Հայաստան է ուղարկել 4 կտավ, իսկ 1941 թ-ին Նյու Յորքում կազմակերպված վաճառք-ցուցահանդեսում 2 կտավ է նվիրել` ի նպաստ Կարմիր բանակի: 1946 թ-ին այրվել են Գորկու 30-ից ավելի կտավներ: 1948 թ-ին մեքենայի վթարի հետևանքով կորցրել է աջ ձեռքի աշխատունակությունը և որոշ ժամանակ անց ինքնասպան է եղել:
Արշիլ Գորկու կտավները պահվում են ԱՄՆ-ի մի շարք նշանավոր (Ուիթնի ամերիկյան արվեստի, Մետրոպոլիտեն և այլն), Լոնդոնի Թեյթ, Փարիզի Ժորժ Պոմպիդուի անվան ժամանակակից արվեստի թանգարաններում և  այլուր, ցուցադրվել են աշխարհի բազմաթիվ քաղաքներում, այդ թվում՝ Երևանում: 2004 թ-ից Երևանում գործում է «Արշիլ Գորկի» հիմնադրամը:
Posted in Uncategorized

Մարտիրոս Սարյան

hqdefault

20-րդ դարի հայ կերպարվես-
տը շատ նշանավոր դեմքեր է
տվել։ Նրանք ժողովրդական ճա-
նաչում ու հարգանք են ունեցել
հայրենի երկրում։ Կան նկարիչ-
ներ, որոնց անունը ոչ պակաս
հայտնի է եղել նաև հայրենիքից
դուրս։ Այդ նկարիչների մեջ իր
առանձին տեղն ունի Մարտիրոս
Սարյանը։
Մարտիրոս Սարյանը ծնվել է 1880թ. Նոր Նախիջևան քա-
ղաքում։ Այդ փոքրիկ քաղաքն այժմ Դոնի Ռոստով քաղաքի մի
մասն է։  Ղրիմի Թեոդոսիա
քաղաքից էր, ինչպես հայտնի է, նաև Հովհաննես Այվազովսկին։
Այնպես որ, Մարտիրոս Սարյանի պապերն էլ ղրիմահայեր էին։
Սովորելով Մոսկվայում և հաղորդակցվելով ժամանակի ռուս
հայտնի նկարիչների հետ՝ Սարյանը կատարելագործում է իր
վարպետությունը։ Շուտով երիտասարդ նկարչի աշխատանքները
տեղ են գտնում Մոսկվայում, Պետերբուրգում, Փարիզում, Նյու
Յորքում և այլ քաղաքներում կազմակերպված ցուցահանդես-
ներում։ Առաջին անգամ Սարյանը Հայաստան եկավ 1901թ., երբ
արդեն 21 տարեկան էր։
Մարտիրոս Սարյանը բազմիցս այցելեց Հայաստան,
իսկ 1921թ. վերջնականապես հաստատվեց հայրենիքում։ Սար-
յանին, Թամանյանին և նշանա-
վոր այլ մտավորականների հայ-
րենիք էր հրավիրել Խորհրդային
Հայաստանի ղեկավար Ալեք-
սանդր Մյասնիկյանը։ Մարտիրոս
Սարյանը դրանից հետո ստեղ-
ծագործեց ևս հինգ տասնամյակ,
արդեն հայրենի հողի վրա։ Այդ
ընթացքում նա ստեղծեց հազա-
րավոր նկարներ։
Սարյանի գեղանկարչությունը
հայտնի է ողջ աշխարհում։

 

Posted in Uncategorized

Մատենադարան .«Երևան 2800» նախագծի ենթանախագիծ

Նախագծի անվանումը`Մատենադարան, հին ձեռագրերի և փաստաթղթերի պահպանման և ուսումնասիրման կենտրոն

Ժամկետ`Փետրվարի 8

Մասնակիցներ`Հարավային դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ

Ընթացք՝ Սովորողները  նախապես տեղեկութուններ են հավաքում մատենադարանի մասին, պատրաստում հարցազրույցներ, տեսաֆիլմեր, իսկ վերջում միասին այցելում ենք Մատենադարան

  • Երևանի ո՞ր համայնքում, ո՞ր փողոցում է գտնվում Մատենադարանաը
  • Հարավային դպրոցից Մատենադարան գնալուց ի՞նչ փողոցներով ենք անցնում
  • Ինչ տեսարժան վայերով ենք անցնում մինչ հասնելը Մատենադարան
  • Ո՞ւմ արձաններն են դրված Մատենադարանի բակում
  • Ի՞նչ ձեռագրեր են պահվում Մատենադարանում

Արդյունք

Սովորողների նյութերն իրենց բլոգներում

Մեյթարջյան Իվետտա

Սինհա Մաքս

Սամվել Շահվերդյան

Գայանե Բալաբանյան

Անգելինա Ղազարյան

Արտյոմ Զաքարյան

Փանոսյան Արման

Բզնունի Հովհաննես

Էլեն Պետրոսյան